Het speciale hyoidbeen van de brulapen

Brulapen, ook wel howlers genoemd (Alouatta), behoren tot de luidste landdieren op aarde. Hun diepe, doordringende roepen galmen kilometersver door het tropische regenwoud – vooral in de vroege ochtenduren. De sleutel tot dit indrukwekkende geluidstoestel ligt in een anatomische bijzonderheid: het hyoidbeen.

Bij brulapen is het hyoidbeen (Os hyoideum) sterk vergroot, hol en bij mannelijke dieren bijzonder uitgesproken. Terwijl het hyoidbeen bij de meeste primaten onopvallend blijft, vormt het bij brulapen een resonantieversterkende kamer die als een natuurlijke luidspreker werkt. Hierdoor kan het dier met minimale kracht een maximaal akoestisch effect bereiken.

Deze unieke aanpassing heeft vooral één functie: territoriumverdediging middels geluid. Het brullen dient om rivalen op afstand te houden zonder fysiek in gevecht te hoeven gaan – een effectieve strategie in de dichte jungle.

Bij volwassen brulapen bestaat het hyoidbeen uit volledig verknokt weefsel – het is dus echt bot, geen kraakbeen. Tijdens de embryonale ontwikkeling is het aanvankelijk kraakbeen, maar wordt het tijdens de groei volledig verbeend. De vorm lijkt op een poreuze capsule of halve bol – perfect als klankkast.

Als je deze dieren live wilt zien, bezoek dan de dierentuin Basel – dat is de enige plek in Zwitserland waar brulapen worden gehouden. Ze maken deel uit van het EEP-kweekprogramma en leven daar samen met andere Zuid-Amerikaanse apensoorten.

Bron van de afbeelding: SWISSskulls-collectie